zondag 25 maart 2018



Zaterdag 24 maart 2018



Mijn wekker stond op 7:15 vandaag zou een drukke dag worden.
Voor het ontbijt samen nog even met Shourove op de verranda bij Laura & Enzo gezeten. Na het etentje gisteravond met hem en Marieke erbij zijn ze beide blijven slapen, boven in het huis van Laura & Enzo. Na het ontbijt met Mario Panday een filmpje met Nigor gemaakt. Nigor is na het filmpje gemaakt in 2001 het boegbeeld van indebres geworden. Hij is lichamelijk en verstandelijk gehandicapt en dankzij Rishilpi is ie nu bijna 30 jaar. Hij is als spastisch 4 jarig jongetje in een vuilnisbak gevonden en via de nonnen naar Rishilpi gebracht.

Nigor is altijd vrolijk. Inmiddels zijn zijn benen vergroeid en kan hij amper zelf kruipen maar heeft ie een rolstoel waarin hij zich prima red. Zijn nivo zit ongeveer op 3 jaar, maar praktisch gezien kan hij meer. Als we met de ballonnen spelen en deze de deur uit waaien. Dan roept ie mij: Nico Nico en gaat hij de ventilator uitzetten. Slim toch!

Na de film was het afscheid nemen van iedereen. Eerst bij de ergo. Toen bij de fysio en via het hospitaaltje met de huisarts en volwassenen fysio terug gelopen. Nog snel naar het dove schooltje op het terrein, daar was nog geen tijd voor geweest en daar een filmpje gemaakt.

Daarna moesten de tassen in de taxi. Nog snel wat kopen voor de ambassadeurs in de fairtrade winkel van Rishilpi en toen op de groepsfoto net voor het afscheid.


Toen de groepsfoto was gemaakt. De rest in de auto ging zitten en ik nog even bij Laura & Enzo stond om te bedanken werd het me even teveel. Zoveel emoties allemaal. Zoveel lieve mensen op Rishilpi met zoveel goed werk. In de taxi terwijl we weg gingen even mijn tranen laten lopen.


 Na 2 uur door het prachtige landschap van Bangladesh (voor het eerst hier apen gezien trouwens) over een redelijk goede weg kwamen we bij Prova aan.
Zij was lerares bij Rishilpi maar is met haar man Ashish naar zijn ouderlijk huis verhuisd omdat ze dachten dat hij nog maar kort te leven had. Maar nu (in totaal al 5jaar 2x per week nierdialyse) zijn ze nog gelukkig samen. Prova heeft een halfzijdig verlamming, haar rechter arm kan ze niet gebruiken en haar rechter been/voet werkt niet altijd even goed mee. Maar ze is druk met het verzorgen van Ashish, met haar tuin, het huishouden en `s avonds geeft ze les aan de gehandicapte kindjes uit de omgeving. Hiermee verdient ze ook iets.


Fotograaf Pijnenburg uit Helvoirt had een laptop gedoneerd om weg te geven in Bangladesh. Prova en Ashish maken we beide  hier erg blij mee. Prova zei al meteen dat ze ook computerles wilde geven aan haar leerlingen. En voor Ashish wordt de wereld weer een beetje groter.
We hebben daar heerlijk geluncht andere mensen ontmoet. Het was een hele fijne tussenstop.

Vanuit Prova naar Banchte Shekha gereden. Hier stonden ze met oranje bloemenkranzen ons op te wachten. Banchte Shekha is het tweede project wat we bezoeken.
De directrice is Angela Gomes de dame in de wit met blauwe sari in het midden op de foto. Zij is een stijdster voor vrouwen rechten. Heeft de Nobelprijs van Azië gewonnen en heeft vaker op de nominatie lijst gestaan voor de wereldwijde Nobelprijs. En dame met prachtige verhalen.

Die avond gingen we alle drie slapen met een vol hoofd... kan je je het voorstellen?

Nicole





Vrijdag 23 maart 2018

Vrijdag, een vrije dag in Bangladesh. Onze zondag, zeg maar. Maar dan van 50 jaar geleden. De New Market waar wij wel even zouden gaan shoppen, bleek gesloten. Wat overigens voor onze Italiaans Bengaalse vrienden ook een verrassing was. Niet alle winkeltjes waren gesloten, een heel straatje "winkel van sinkels" was open en die hebben we gelijk leeg gekocht. Ik schat dat we ongeveer een maandopbrengst aan koopwaar mee naar huis namen. En dan te bedenken dat we twee Bengaalse vrouwen bij ons hadden die iedere geboden prijs met grote verontwaardiging in ontvangst namen en voor ons een betere prijs onderhandelden. Cadeautjes voor thuis en voor onze gastvrouw, iedereen blij.

Na de lunch moest ik nog een keer op een neer naar het dorp om voor Nicole en mij te pinnen, terwijl Geert met de gehandicapte kindjes ging spelen en Nicole haar donorbeleid ging bespreken met Monica, om daarna zelfgemaakt speelgoed voor Banchte Shekha te kopen van ergotherapeute Emily.



Einde middag kwamen Marike Wegter, de PUMmer die Shourove van advies voorziet en Shourove zelf. Shourove was al lang niet op Rishilpi geweest, waardoor het een bijzonder weerzien was. Shourove wilde alles en iedereen zien, Marike kreeg gelijk een rondleiding. We bezochten de werkplaats waar iedereen op z`n vrije dag druk bezig was met mijn order tassen en bekeken op het veld buiten hoe je prima vanuit je rolstoel kunt cricketen.





's Avonds aten we met veel, maar dronken pas ons inmiddels traditionele cognacje nadat iedereen weg was. Enzo works in mysterious ways... Het was weer gezellig.

Hanneke

vrijdag 23 maart 2018



Donderdag 22 maart 2018

Laat ontbijt na een late avond. Nicole is al eerder op pad gegaan. Ze had verschillende afspraken. Ik wordt door haar gebeld dat ik beter in de ochtend foto's kan gaan maken omdat er in de middag minder te doen is. 







Ik start bij het revalidatiecentrum en fotografeer de kindjes die fysio krijgen. Speels help ik mee. Wat een grappenmakende blanke man niet kan doen! Daarna de schooltjes. Vooral de kindergarten is leuk. Kleinere kindjes die net aan hun thee-break beginnen. Ik ga de workshops af. Drink even thee met Nicole en de therapeuten. Daarna even rust met een boekje. Na de lunch loop ik wat rond en ga ik uiteindelijk op het veld kijken naar de lagere school. Zij oefenen voor Onafhankelijkheidsdag. Er wordt een toneelstukje ingestudeerd en een dans geoefend. We delen stickers uit aan de kinderen. 




Daarna beoordelen we de nieuwe sample-tassen. Echt super dat als er een ontwerpje door Hanneke wordt gemaakt, een halve dag later er een sample-tas klaar staat ter beoordeling. Het is ook echt vakwerk! 



Ik ga met Nicole naar de therapeuten om hun begroting voor een nieuwe ruimte voor autistische kinderen te beoordelen. Nicole wil graag een deel via In de bres voor Bangladesh financieren. Dus moet ik als verse, nieuwe penningmeester ook meekijken natuurlijk. We kunnen een deel sponsoren, de rest moet dan van andere stichtingen komen. Zo helpen we elkaar. Ik ben zelf aan het nadenken hoe ik een mooi sponsordoel kan definiëren en deze aan The Baltic Sea Circle Rally in juni kan koppelen. Een hele zoektocht omdat op bouwkundig vlak ze het hier in Bangladesh blijven doen op hun manier. Daarnaast moet ik in mijn hoofd de knop van westers (Nederlands) naar oosters (Bangladeshi) omzetten. Een voorbeeldje: het binnenklimaat van een ruimte is nu te warm omdat het direct onder het dak ligt. Het dak is massief beton, niet geïsoleerd. Zij redeneren dan dat er een airco in moet. En dat het echt opgelost is als er een verdieping opgebouwd wordt. Maar ja, dan verplaatst het probleem dus naar de ruimte erboven. Probeer daar maar eens iets in te veranderen. Dat is pittig! Maar ik probeer ze steeds te overtuigen dat er minder naar korte termijn oplossingen gekeken moet worden en meer naar lange termijn oplossingen. Dat is een lang proces, maar wel aan mij besteed.
 
In de ochtend leert Hanneke zelfverdediging aan een klasje meiden. Krav Maga. De meisjes zijn in het begin erg verlegen omdat dit iets totaal anders is dan wat ze gewend zijn. Maar dit was weer een mooie stap om deze meisjes meer vertrouwen te geven. Hannekes les werd zeer gewaardeerd!

Geert




















donderdag 22 maart 2018


Woensdag 21 maart 2018 -  deel 2 -

Rishilpi heeft 46 satellietschooltjes. Verspreid over de regio vindt je her en der een gebouwtje, waar les gegeven wordt. Toen wij aankwamen, leerden de kleutertjes net tellen. Met grote ogen staarden ze ons aan en vergaten om 1, 2 of 3 keer in hun handjes te klappen. "Father" Enzo werd als een heuse Italiaanse godfather onthaald, kinderen dromden om hem heen, volwassenen hadden duidelijk ontzag. Een zeer geliefd man. Na de kleuterles gevolgd te hebben, lieten Geert en ik Nicole bij een nieuwe lichting kindertjes achter en zijn het dorp ingelopen. Mensen hebben weinig, maar ze hebben allemaal eten, kleding en onderdak en zien er gezond uit. Zelfs de koeien en de geiten die er rondliepen, straalden een soort tevredenheid uit.







Terug op Rishilpi was het sample van de tas die ik de avond daarvoor getekend had, al klaar. Nog alleen gemaakt van de typisch Aziatische cement bag, maar daarvoor was het dan ook slechts nog een sample. Nadat we hem besproken hadden en wat details veranderd, ging Augusto opnieuw zijn werkplaats in om dezelfde tas nog eens te maken, maar dan in een combinatie leer/cement bag. Ik werd naar boven gestuurd om nog een ander design aan te leveren.

Geert was ondertussen druk bezig om verbeteringen aan huidige gebouwen te bespreken en de tekeningen voor een nieuw te bouwen project. Rishilpi is constant in ontwikkeling en groeit gestaag, waarbij de behuizing hier en daar aanpassingen verdiend. Laat Geert daar nou net verstand van hebben!

Nicole hebben we de hele middag niet gezien. Die was in gesprek met Emily, de occupational therapist. Deze vrouw is echt geweldig (Nicole ook, maar dat was al veel langer bekend). Ze maakt al het therapiemateriaal zelf van papier maché en al het andere restmateriaal wat ze maar kan vinden. Speelgoed kennen ze niet echt hier in Bangladesh, en waar wij nu zijn al helemaal niet en dus maakt ze het maar zelf. Beetje dezelfde houding als die van Enzo. Schoon drinkwater niet leverbaar? Dan bouw ik toch lekker zelf een waterzuiveringsinstallatie? Ik mag dat wel.

Maar als je dan denkt dat je na zo'n dag genoeg beleefd heb, vergis je je. Na het inmiddels traditionele cognacje na het eten, googleden we het vermeende naburige resort Lake View, wat niet alleen daadwerkelijk bleek te bestaan, maar ook serieuze led-licht kitsch was. Genoeg reden voor Enzo (75) om enthousiast op te springen, ons in zijn busje te dirigeren en nog om 22 uur ernaartoe te rijden. 's avonds zijn de Bengaalse wegen iets minder druk dan overdag, wat prettig is, alleen hebben fietsen, platte karren en riksja's geen licht, wat rijden op dat tijdstip een haast nog groter avontuur maakt... Bij het Lake View Resort waren we uiteraard de enige blanken en dus een bezienswaardigheid, wat altijd grappig is. Nog even met allerlei wildvreemden op de foto en naar huis.

Hanneke








Woensdag 21 maart 2018 - deel 1 - 

Eigenlijk wilde ik in de ochtend al naar het hospitaaltje (kindjes, fysio's, ergo's etc.) Maar Enzo wilde ons graag meenemen naar een dorpje waar een Rishilpi schooltje staat.
Na een rit van 45min over een hobbelige zandweg kwamen we ergens achteraf aan. Dorpje met modder/klei huisjes met bananenblad daken. Maar goed gevoede mensen. Het schooltje had net de kleuterklas binnen zitten. Daarna kwam groep 3/4/5.
Vanuit Nederland had ik van vriendinnen "holland-AH-hamsters" gekregen. Deze heb ik uitgedeeld.

Buiten het schooltje ontmoeten ik Bianki met haar zoontje. Bianki is nu 15 jaar en heeft een kleine baby. Gelukkig heeft ze groep 8 behaald.



Na de lunch even naar de jongens van de rolstoel werkplaats. Ze wisten mijn vader nog te herinneren. Hoe gaat het met Jan!
Ze zijn de CRP-bengaalse-rolstoel aan het doorontwikkelen.
Deze rolstoelen worden nu inklapbaar gemaakt.
Veel handiger. Maar ook weer zwaarder om zelf mee te rijden. Het zag er heel goed uit.
Alle jongens spelen criquet en nu was hij een criquet-rolstoel aan het bouwen van een oud frame. Geweldig!



Toen snel wat stof naar de kleermakers van Rishilpi gebracht, zodat ze kleren voor elkaar konden maken. En toen naar het hospitaaltje.
3 fysiotherapeuten Dipali, Moyna en Islam zijn er nogsteeds al van toen ik ze les heb gegeven in 2001. De andere werken er ook al langer.

De avond van mijn aankomst had ik Nigor al gezien. Hij woont hier. Het was een te grote eer te denken dat hij me zou herkennen. Nigor is verstandelijk en lichamelijke gehandicapt. Maar alle keren daarna roept ie als hardste door heel de zaal Nico Nico!! Als hij me ziet.



Daarna naar de ergotherapie afdeling. Emily is erg dankbaar dat ik er ben.
Ze is zo creatief met haar team. Maakt heel veel spelmateriaal uit afval. Van papiermache en gelammineerde foto's. Zelfs een eigen gemaakt voel boek. En kneedgum (putty) in verschillende hardheden.
Ik ga bij haar spelmateriaal kopen om mee te nemen naar Jessore het tweede kinderrevalidatiecentrum wat we gaan bezoeken. Win-win situatie 😊



Deze ergo-assistent kan niet spreken. Maar maakt de mooiste therapie materialen. En past op de dochter van Emily zodra ze uit het kdv van Rishilpi komt.


Als klapper op de vuurpijl op het einde van mijn werkdag kwamen Akash en Olindo de twee zonen van fysio's Dipali en Moyna toen.... 18jaar terug kleine baby's nu grote jongens. Elke visite aan Rishilpi heb ik ze gezien maar 7jaar niet hier is lang ze zijn ineens hele mannen!


Olindo rechts wil dokter worden Akash wil bij de politie. Beide studeren nog.

Nicole

dinsdag 20 maart 2018


Dinsdag 20 maart 2018


Na een ontbijt lag een drukke dag voor ons. Het startpunt van de dag was de winkel van Rishilpi waarin alle producten welke door de workshops en ateliers van Risilphi gemaakt worden, worden verkocht. We kregen goede uitleg van Munshi Khairul Islam, de managing Director, die Enzo papa noemt en zo voelt hij het ook. Hanneke was vooral geïnteresseerd in mogelijkheden van jute. 


Daarna ateliers en workshops van leer, jute en andere materialen bezoeken en het naai-atelier. Je ziet een goeie positieve verbetering in de vormgeving en kwaliteit van de producten. Dat was een weerzien met oude vrienden! Vooral voor Nicole. Iedereen vroeg natuurlijk hoe het met haar kinderen was. 


Daarna even een kijkje bij de kinderen van de lagere school. Zij oefenden voor een parade waar aan ze mee gaan doen op 26 maart. Dag van de onafhankelijkheid. Tenslotte het waterzuiveringsprogramma waarvan de meeste, van buitenaf, dachten dat het ze nooit zou lukken. Maar er staat hier in een gebouw een volledige waterzuiveringsinstallatie waardoor wij op het project gewoon water uit de kraan kunnen drinken. Het is lekker en ik voel prima!! En het project verkoopt dit water in de omgeving in grote waterflessen. Echt ongelofelijk dat je dit kan bereiken met doorzettingsvermogen en positiviteit!



Na de lunch hebben we het revalidatiecentrum bezocht waar heel goed werk wordt verricht. Nog meer bekenden en een gelukkig weerzien met velen. Prachtige staaltjes van inventiviteit gezien. Het maken van spelletjes voor kinderen waarbij ze iets kunnen leren en kunnen revalideren. Gewoon van karton en papier en een beetje schilderwerk. Met niks, afval, worden de mooiste dingen gemaakt. 



We zijn moe maar voldaan van deze eerste hele dag op Rishilpi. Ik moest er een uiltje van knappen op mijn bed, ben immers ook geen 18 meer! Als klapper op de vuurpijl is Father Luigi langs gekomen, uit the Sunderbarns, en heeft met ons gedineerd. Fijne gesprekken aan de eettafel!


Geert



Maandag 19 maart 2018

Gisteravond nog lang op het dek van de boot gezeten het was daar heerlijk koel en rustig.
En telkens weer iets te zien als we gingen aanmeren. De meest zware zakken werden de boot op gedragen. Ook nog met Shourove en zijn vrienden een duur biertje gedronken.
De bedjes in de hut waren hard en ik kon moeilijk ik slaap komen door de geluiden en het schudden. Maar toen ik eenmaal sliep heb ik uitgeslapen tot 9.00 uur en Hanneke ook.

Vandaag heerlijk op het dek van de boot. Met Shourove bijgekletst en nog geen tijd gehad om een boekje te lezen. Telkens gebeurd er iets. Of er is iets te zien op de rivier of we gaan aan wal en hele zware balen met ??? linzen of jute??? worden op en van de boot gehaald, door pezige oudere mannetjes. Wat een werkers!


Toen de boot ging aanmeren en wij van het eerste dek naar beneden moesten ging Shourove op armkracht naar beneden. Op zijn protheses kan hij amper staan. Daarna ging hij vanuit de bootsteiger (hoger) op een platte kar (zie foto en filmpje) zitten. Wij met zijn drieën op een andere platte kar.
Wat bleek.......




....ZE ZIJN ELEKTRONISCH GEWORDEN!!!!
Het werd een klein avontuur zo zittend met onze backpack zo op die platte kar.

Aangekomen bij een kleine boot moest Shourove met de rolstoel er op getild worden. Hier kan echt alles. Wij hadden een privé bootje, omdat de grote pont kapot was gingen er heel veel kleine tjokvolle bootjes op en neer. 







Daarna een lange rit over een stoffige hobbelige weg naar Satkhira, Geert hoest er nu nog van.
Onderweg zagen we een hele oude rode moskee in Bagerhat met 77 moskeekoepels.



De aankomst hier op Rishilpi was geweldig. Het was al donker in iedereen die hier werkt was al lang naar huis. Maar het warme welkom van Laura en Enzo en de gehandicapte kinderen gaf Hanneke de tranen in de ogen. We gingen zonder fototoestel of telefoon dus later een foto van Nigor en mij.

maandag 19 maart 2018


Zondag 18 maart 2018

Nog voor het ontbijt ontmoet ik Chompa en haar zoon. Zij zijn vrienden van Mia en ik ken haar ook al van 18 jaar terug. Haar zoon studeert bij de airforce en haar dochter zit op de universiteit. Ton en Mia hebben altijd de studies van haar kinderen gesponsord. Chompa is gescheiden toen de kinderen klein waren, een doodzonde hier in Bangladesh.



Met Shourove zijn we naar het “jute divercity and promotion centre” geweest. En nog naar een “winkel” waar jute rollen stof stonden. Hanneke heeft de wens jute zacht te maken zodat het bijvoorbeeld voor bedlinnen. We waren daar op de juiste plekken om te netwerken.



Daarna kwam Geert zijn moment.
We gingen naar het parlementsgebouw. Het grootste parlements gebouw ter wereld. Een architectonische highlight uit de begin jaren 60.
10jaar terug mochten we (Geert, Els, Matthies en ik) met een soldaat tot aan het begin van het gebouw. Maar toen had hij te weinig foto ‘s gemaakt. Nu zijn we ook naar de zij ingang gelopen en voor 6 euro p.p. Mochten we naar binnen. Helaas mochten we Geen foto`s maken. Maar het was prachtig binnen (ook heerlijk koel 😉).



Omdat ik geen kleren meegenomen had (mijn tas zat vol met spullen voor de revalidatiecentra) en ik helemaal gedacht had op dag 1 wel Bengaalse kleren te kunnen kopen, liep ik nu nog in Hanneke haar kleren. We zijn via Arong shop terug gegaan naar het hotel. Nog snel daar een oranje-Bengaals-pakske gekocht.

Op weg naar het hotel bleek er file. Bij het hotel snel alle tassen in de taxi. En met nog meer file richting de boot. Om 18:30 uur zou de boot vertrekken. Twee vrienden van Shourove waren al op de boot maar konden hem niet tegen houden. Om 18:35 uur kwamen we aan. Ik spring uit de auto... de boot toetert voor vertrek... ik ren over de helling naar beneden...de loopplanken worden op de boot gelegd. Er ligt er nog een. Ik zeg dat we er zijn “tin bideshi” de kapitein lacht en zegt dat we te laat zijn. Ik geef twee zware tassen op de wiebelige smalle plank aan de vriend van Shourove. En ga terug om mijn backpack te halen, die is te zwaar.
De planken worden terug gelegd. Shourove word met zijn rolstoel met een rotgang over de panken geduwd. Ik gil in het Bengaals dat ze rustig en voorzichtig moeten doen. Het helpt.
Poehhhhh.....pufffg..... zweet..... net de boot gehaald.



Heerlijk het briesje op het dek. Wat een rust. Jammer dat het donker is. Het haven gebied van Dhaka kunnen we niet zien. De vele boten in het water. Wel de lampjes aan de kade en degene die aan het lassen zijn aan. Maar dan ineens een stroomstoring. Zover we terug naar Dhaka kunnen kijken is de kade (waar heel veel bedrijvigheid was) donker. Alles helemaal donker. Een tijdje later gaan de noodlampjes aan verder niets. Dit is Bangladesh.


Nicole

zondag 18 maart 2018


Zaterdag 17 maart 2018

Vanochtend zijn we vanuit het hotel richting old Dhaka gelopen. Warm maar te doen. Alle winkeltjes links en rechts het drukke verkeer en de vele vriendelijke mensen.
Vanaf het restaurant waar we iets gingen drinken een mooie foto gemaakt van het verkeer beneden. Daarna met de rickshaw door old Dhaka naar Lalbagh fort. Hier waren Geert en ik al eerder geweest met Matthies en Els. Maar in mijn beleving was het nu groter er was ook een klein museum en een mooie tuin.
Naast ons een straatjongetje wat niet van onze zijde wilde wijken nadat hij cola had gekregen. Bleken wij een grotere attractie dan het rode fort!
Verschillende Bengalen wilde met ons op de foto. En vroegen uit welk land we kwamen.
Na de lunch zijn we via Hindustreet naar the Pink palace gegaan.
Hindustreet was een totaal andere beleving. Feestelijke slingers, gekleurd poeder, instrumenten en tempels.
Daarna nog net voor het donker ging worden, want dat is al vroeg, bij Pink Palace naar binnen. Vrijdag en zaterdag is het hier weekend dus vandaag was het hier nog erg druk. En je raad het al. Als je eenmaal met een iemand op de foto gaat dan willen ze allemaal. Geen grap, ieder van ons is wel 15x op de foto gegaan. Soms even snel of soms met een Engels praatje. Hanneke ontmoete twee nieuwe  vriendinnetjes. Hierover later vanuit haar meer....
`s Avonds komt Shourove naar ons hotel. Een fijn weerzien na een lange tijd!
Morgen nog een half dagje Dhaka en dan op de boot. Hier slapen we  ook een nachtje dus dan geen update op Facebook. Na de boot gaan we naar Rishilpi een van de twee sponsor projecten!

Nicole